De Knoptoren van Sint-Oedenrode

Adres: Kerkdijk –Noord 8, Sint-Oedenrode

Status: In bedrijf

Monument: Rijksmonument

Historie

De Knoptoren is gebouwd in de 15e eeuw.  In 1443 wordt melding gemaakt van een nieuwe toren in Eerschot.
Eerschot is nu een deel van Sint-Oedenrode, in de middeleeuwen was het waarschijnlijk het oorspronkelijke dorp. Eerschot = bebouwd land.
De Knoptoren werd aan de al bestaande stenen kerk uit ± 1400 gebouwd.
De stenen werden door de bouwers zelf gebakken.
Het hele complex heette de Sint Maartenskerk en was toen de parochiekerk van Sint-Oedenrode.
In de volksmond heten kerk en toren al gauw  De Knoptoren en dat is altijd zo gebleven.

Na de 80-jarige oorlog kwam de kerk in handen van de Hervormden, omdat de katholieke eredienst werd verboden.
De toren had oorspronkelijk een grote knop op de toren. Tijdens de hevige storm van 9 november 1800 waaide de knop van de toren,
dwars door het dak van de kerk, die al in slechte staat was omdat  de Franse soldaten de kerk o.a. als stalling voor de paarden hadden gebruikt.
Op gezag van Lodewijk Napoleon werd geld beschikbaar gesteld om de kerk te herstellen.
De kerk werd grotendeels afgebroken.  Op de pilaren van het middenschip werd het dak van het koor geplaatst en tussen de pilaren werden nieuwe muren gemetseld.  De knop op de toren werd vervangen door een lantaarn, zoals die nu nog te zien is.
De muren van het kerkhof achter de kerk zijn een deel van de oorspronkelijke muren van de kerk en zijn ook een rijksmonument.

Het interieur

De torenhal is de entree voor de kerk.  Omdat de kerkzaal uit het begin van de 19e eeuw stamt zijn er maar een beperkt aantal oude elementen terug te vinden.  De pilaren stammen wel uit de 15e eeuw maar zijn bij de herbouw voorzien van een stuclaag. 

interieur
 De preekstoel heeft in de voormalige St. Odakerk gestaan en dateert uit 1734.
In 1808 is deze kansel overgebracht naar de Knoptoren.
Het orgel is in de vorige eeuw opgedoken in Friesland.
Het is gebouwd door door N.S. Leyser in Zutphen rond 1875.

pentekening

In 2009 heeft Stichting De Knoptoren  de kerk overgenomen van de Protestantse Gemeente te Sint-Oedenrode, Son en Breugel.
De toren is eigendom van de gemeente, sinds 2017 Meierijstad.

 

Bekijk de online routekaart.
-