Begraven in en rondom de kerk

Het gebruik om doden te begraven in en rondom de kerk is ontstaan in de vroege middeleeuwen. De doden werden bij voorkeur dicht bij het altaar of het koor begraven. Men zou zo dichter bij de Heer zijn. Rond het altaar waren de duurste plaatsen. Hier komt de uitdrukking ‘rijke stinkerd’ vandaan. Voor minder gesitueerden was een grote gemeenschappelijke kelder beschikbaar, ook wel meugveel of slokop genaamd. De allerarmsten werden buiten de kerk onder 'de heg' of op de bolwerken van de stad aan de aarde toevertrouwd. Zelfmoordenaars en ongedoopte kinderen werden helemaal op afstand gehouden, zij mochten niet in gewijde grond liggen. Omdat de ruimte in de grafkelders in de kerken niet onbeperkt was werd besloten om de graven al na een paar jaar te schudden. De beenderen werden verzameld en bijgezet in een zogenaamd schudkistje. Door het herhaald oplichten van de stenen, verzakte de vloer en sloten niet alle grafstenen even goed aan. Het gevolg was dat - afhankelijk van het weer - in de kerken soms een doordringende stank hing. Door de bevolkingsgroei, een groeiend besef van hygiëne en werd tijdens het bewind van Napoleon (1795-1813) begraven in de kerk officieel verboden. Maar het oude gebruik bleek zo sterk geworteld in de Nederlandse uitvaartcultuur dat het besluit na het vertrek van de Fransen in 1813 direct weer ongedaan gemaakt werd. Pas in 1829 vaardigde koning Willem I (1772-1843) opnieuw een verbod uit. Nieuwe begraafplaatsen moesten voortaan buiten de bebouwde kom worden aangelegd. Er ontstonden begraafplaatsen ver buiten de stad. De 19e eeuw was de eeuw van de herinnering (Romantiek). Er werden mooie romantische begraafplaatsen ontworpen, bijvoorbeeld door landschapsarchitecten. Deze buitenbegraafplaatsen kwamen door stadsuitbreiding weer in de stad te liggen en werden door de landschappelijke inrichting, ook een plaats om in je vrije tijd te bezoeken. Net zoals hier in Beek bij de oude Toren, waar de bakstenen het patina van de tijd dragen en omringd worden door monumentale sierbomen en het familiegraf van de heren van de jonkheren van Beek en Donk.

 

Bekijk de online routekaart.