De Malteserhoeve

Waar nu de Helmondse weg loopt, liep lang geleden een van  de belangrijkste handelsroutes uit de middeleeuwen, de Grote Landroute van Keulen naar Antwerpen. Vanag deze handelsroute waren in de verte de kerk en de toren van Rixtel te zien en de Malteserhoeve. Al in 1178 n. Chr. was er een kerk in Rixtel. Deze kerk was de moederkerk voor een groot gebied, dat zich uitstrekte over het huidige Helmond. Vlakbij de kerk lag de Hoeve, ook wel klooster, bouwhoeve of hofstede genoemd.  Op de tekeningen hieronder is te zien dat het een flinke kerk betrof. De plattegrond laat duidelijk zien hoe de Hoeve zich verhield ten opzichte van de kerk en hoe de handelsroute er langs liep. Bij de belegering van Helmond in 1587 liet  graaf van Hohenlohe de kerk plunderen en in brand steken. De kerk werd vervangen door een houten noodbouw. Na de 16e eeuw raakten beide gebouwen steeds verder in verval. In 1820 werd de ‘Malteserhoeve’ gesloopt. De alleenstaande toren van Rixtel werd in 1818 afgebroken.

De Malteserhoeve dankt haar naam aan de ‘Malteser Orde’ die is ontstaan in de tijd van de Kruistochten. De Eerste Kruistocht duurde van 1096 tot 1099 n.Chr. Deze Kruistocht had als doel Jeruzalem opnieuw te veroveren na de moslimverovering van Levant. Hiervoor werden verschillende ridderorden gecreëerd. Voorbeelden hiervan zijn de Orde van Calatrava, de Duitse Orde en de ridderorden die, zoals de orde van Sint Jacob van het Zwaard, vanuit Spanje en Portugal de Moren bevochten. De meest bekende ridderorden zijn die van de Tempeliers en de Hospitaalridders. Het was de taak van de Hospitaalridders om de pelgrims naar het Heilige Land te verzorgen en te beschermen. Na de inname van Jeruzalem door de Islamitische Saladin in 1187, vluchtten de Hospitaalridders. Keizer Karel V, gaf hen het eiland Malta als toevluchtsoord. Vandaar de naam ‘Maltezer Orde’. De orde van de Tempeliers werd in 1118 opgericht en was veel meer gericht op strijd. Rijke edelen die tot de orde toetraden moesten al hun bezittingen aan de orde schenken. Zo werd ook de Hoeve bij de kerk van Rixtel in de 13e eeuw door geschonken aan de Tempeliers. De grote rijkdom en macht die de Tempeliers verwierven, leidde waarschijnlijk tot hun ondergang. Op vrijdag 13 oktober 1307 werden alle Tempeliers gearresteerd door koning Filips de Schone onder beschuldiging van ketterij. Sindsdien wordt vrijdag de 13e als ongeluksdag beschouwd. Na de opheffing van de Tempelorde van Rixtel werd het Tempeliershuis overgedragen aan de Malteser Orde en werd voortaan Maltezer Hoeve genoemd.

 

Plattegrond van de kerk van Rixtel en de Maltheser Hoeve anno 1788. De kerk stondtussen de hoeve en de weg van Helmond naar Rixtel, Coenen, J.:Van Ricstelle tot Aarle-Rixtel.(Aarle-Rixtel, 1992.)

Bekijk de online routekaart.