map

De toren van Nederwetten

 

Adres:                  Kerkhoef 16

Status:                 Toren in ruïneuze staat

Monument:         Rijksmonument

De Sint-Lambertuskerk van Nederwetten kennen we aan de hand van foto’s van het einde van de 19e eeuw. Van de bakstenen toren resteert nog een gerestaureerde romp. Het was een vrij kleine kerk gebouwd in de 15e eeuw, in de stijl van de Kempische Gotiek. De kleine kerk van Nederwetten telde in de 16e eeuw twee altaren. Een altaar was toegewijd aan de Heilige Lambertus, de patroon van de parochie. In 1654 werd gemeld dat de toren van de kerk van Nederwetten hoogstnoodzakelijk moest worden gerepareerd. Vanaf 1700 werd de kerk niet meer door de protestanten gebruikt en was er aanvankelijk geen bestemming voor het gebouw. De kerk diende van 1756 tot 1792 als raadhuis. In 1797 werd het gebouw weer door de katholieken in gebruik genomen. Tot 1920 deed de toren dienst als luidtoren. Na de sloop van de kerk in de 19e eeuw bleef de toren in het bezit van de gemeente.. De toren vertoont veel overeenkomsten met die van Gerwen. Er zijn echter geen versieringen aangebracht in de baksteen in de vorm van bogen of spaarvelden. De kerk van Nederwetten was een eenbeukige kruiskerk, in ietwat zwaarmoedig opgevatte vormen van de vroege-gotiek.

Uit de tekening van Verhees hieronder blijkt dat de verdwenen kerk geen erg groots gebouw was: een eenbeukig schip van vier traveeën, gedeeltelijk doorlopend langs de toren en een nagenoeg even hoog koor van twee traveeën met driezijdige absis. Enkele ramen waren dicht gemetseld. De toren is een vlak opgaand bouwwerk van drie geledingen en twee galmgaten in de bovenste geleding. Tegenwoordig verkeert de toren in een zeer vervallen staat: de spits is verdwenen en delen van het muurwerk zijn afgebrokkeld. De nog 14e eeuwse toren is verder geheel onversierd. Aan de westkant een hoge laatgotisch aandoende ingangsnis die niet de indruk maakt later te zijn ingebroken. Het is ook mogelijk dat de toren later dan de 14e eeuw is ontstaan.

Het dorpje Nederwetten ligt even verderop. De toren is een van de weinige alleenstaande torens in Brabant die in ruïneuze staat verkeerd. Althans, het verval is stopgezet in 1982, maar de toren is niet geheel terug gerestaureerd. In 1938 heeft de toren haar spits verloren. De ligging in de landerijen maakt deze toren tot iets speciaals. De gronden rondom de toren zijn in particulier bezit. De kerktoren is een uitdrukking van de Gouden Eeuw van Brabant, in welke periode in kleine dorpen imposante kerken werden gebouwd. Daarbij is de kerktoren een typisch voorbeeld van het verschijnsel van eenzame kerktorens.

Afbeeldingen: De kerk van Nederwetten nog intact op een schets uit 1781. Toen bovenstaande foto in 1915 werd gemaakt, stond alleen de kerktoren nog overeind.

Afbeeldingen: Middeleeuwse toren van Nederwetten.

 

Omgeving Akkercomplex

Archeologie

Kloostereiland Hooidonk

Het middeleeuwse wereldbeeld; contrastharmonie

Volksverhalen

Citaten uit contemporaine bronnen

Bronnen en literatuur

Website van heemkundekring de Drijehornick te Nuenen

Bekijk de online routekaart.
Afbeelding kerk